Email: caoi.ir@post.com Telegram ID: @caoiran
Slide 1 - copy
Image is not available

in This section we publish articles about contemporary architecture .you can send us your articles by the email.

in This section we publish articles about contemporary architecture .you can send us your articles by the email.

in This section we publish articles about contemporary architecture .you can send us your articles by the email.

STUDY

Study

 

طراح نخستین بنای بلند تهران

سهیلا بسکی

فصلنامه آبادی -سال پنجم ،شماره هجدهم،پاییز ۱۳۷۴- صفحات۱۷-۱۲

هوشنگ خانشقاقی,نخستین ساختمان بلند تهران,نخستین چند طبقه تهران,مهدی خانشقاقی,ساختمان خیابان جمهوری,معماری پهلوی,معماران پهلوی,خانشقاقی,معمار خانشقاقی,

در پرس و جوهایی که برای دست یافتن به اطلاعات مربوط به پیشینه برج سازی در تهران انجام دادیم مطلع شدیم که آقای مهندس هوشنگ خانشقاقی نخستین ساختمان بلند تهران را در ۱۰ طبقه، بین سالهای ۱۳۳۰-۱۳۲۸ ساخته اند. در گفتگویی به همین مناسبت با مهندس خانشقاقی، دانستیم ایشان از زمره افراد مبتکر و خلاقی بوده اند که علاوه بر فعالیتهای مهندسی ساختمان، دستگاههای گوناگون از جمله آسانسور ساختمان فوق، هواپیمای بدون موتور (گلایدر)، هلیکوپتری که قادر به فرود بی خطر در خیابانهای شهر باشد، ماشین شمع کوبی و بسیاری دیگر از دستگاهها و ابزار و ادوات صنعتی هم ساخته اند که ماجرای ساخت و عرضه آنها روایت دیگری است از علل ناکامی پیشرفتهای صنعتی در سرزمین ما که «... با وجود دسترسی وسیع و استثنایی خود به منابع طبیعی، با وجود بهره مندی طولانی و تاریخی از هویت ملی و وحدت زبان و فرهنگ، با وجود داشتن مردمانی جوان و پرنیرو و سختکوش و صنعتگر، و با وجود نشستن بر سر سفره تمدنی چندین هزار ساله ... از نظر توسعه صنعتی در ردیف کشورهای درجه سوم جهان قرار گرفته است» (خط مشیهای اساسی برنامه دوم توسعه، سازمان برنامه و بودجه، مهر ۱۳۷۱)

هوشنگ خانشقاقی معمار

آقای مهندس، خواهشمندیم خود را برای خوانندگان آبادی معرفی بفرمایید.

من هوشنگ خانشقانی متولد سال ۱۲۹۹ هستم. پدر من نظامی بود و مادرم شوکت - الملوک شقاقی نقاش قابلی بود که از کودکی نزد کمال الملک تعلیم دیده بود. پدرم اصرار داشت که من هم مثل او حرفه نظامی گری را دنبال کنم و مخالف ورود من به دانشکده فنی بود، شاید چون عاقبت پدربزرگم را دیده بود میدانید پدربزرگ من میرزا مهدی خانشقاقی (ممتحن الدوله) اولین معمار ایرانی بود که در پاریس رشته معماری خوانده بود. من کارهایش را دیده بودم و از او شنیده بودم. میدانستم که بعد از ورود به ایران تا مدتها نتوانسته بود کار پیدا کند و حتی به عملگی دست زده بود.البته بعدها در دربار ایران شناخته شد و نقشه ساختمان بهارستان (مجلس شورای ملی سابق) و مسجد ناصری (سپهسالار، مطهری فعلی) و پارک اتابک و قصر فیروزه و غیره را تهیه کرد. همۀ اینها در کتاب زندگیش که دو بار چاپ شده آمده است. به هرحال نهایتا سرخورده شد چرا که کسی ارزش کار معمار را نمی دانست. با این همه من دلم میخواست مهندس شوم و به اصرار پدرم را وادار به قبول کردم. ابتدا در انتخاب رشته معماری و فنی مردد بودم، اما پس از مشورت با یکی از دوستان پدرم به نام آقای مهندس امین، که بعدها وزیر صنایع شد، رشته فنی را انتخاب کردم. به خاطر دارم که مهندس امین گفت معمار نقاش ساختمان و مهندس سازنده آن است و فعالیتهای مهندسی به زودی در ایران توسعه پیدا می کند. به هر حال من در سال ۱۳۱۷، چهار سال بعد از تأسیس دانشکده فنی وارد آن شدم. در سال ۱۳۲۲ فارغ التحصیل شدم. مهندسی هم واقعا با ذوق من جور در آمد.

کیفیت تدریس در دانشکده فنی چگونه بود؟ استادان شما چه کسانی بودند؟

دانشکده فنی واقعا ایده آل بود. علتش این بود که استادان مجرب داشت. مهندس حسیبی، مهندس اصفیاء، مهندس بازرگان، مهندس ریاضی، تقی ریاحی که واقعأ دانشمند بود. استادان ما بودند. رئیس دانشکده آقای رهنما بود. دانشکده کنکور مشکلی داشت. در دوره ما از ۱۷۰ شرکت کننده فقط ۴۰ نفر قبول شدند و بعد از گذشت سال اول هم فقط ۲۰ نفر به سال بالاتر رفتند و توانستند امتحانات را بگذرانند. ریاضیات در سطح بالا تدریس میشد. یادم هست روز اول آغاز سال تحصیلی دیر به کلاس درس رسیدم. در را که باز کردم دیدم معلم کلاس یک نظامی است خیلی تعجب کردم. ایشان آقای تقی ریاحی بودند - استادی با سواد که بعدها رئیس ستاد ارتش دکتر مصدق شد اغلب استادان ما تحصیلکردۀ فرانسه بودند.

چه وقت وارد کار حرفه ای شدید؟ آیا بلافاصله توانست